In deze blog doe ik een pleidooi voor preventie op een manier die aantoonbaar effectief is: het Preventief Medisch Onderzoek.

In haar brief somt de minister maatregelen op die ze tot nu toe getroffen heeft. Zo is er een contactpunt voor psychosociale ondersteuning opgericht, is er extra geld voor coaching en komt er ondersteuning voor zorgmedewerkers die door hun werk zélf ziek zijn geworden. Dit is zeker belangrijk voor zorgprofessionals die al ziek of depressief zijn geworden. Maar het blijft een kwestie van pleisters plakken.

Voor de mentale gezondheid geldt ook: voorkomen is beter dan genezen. Het gaat om meer dan 100.000 zorgcollega’s in de ziekenhuizen en het veelvoud daarvan in andere zorginstellingen. Collega’s die misschien over een paar maanden of pas volgend jaar merken hoe de COVID-19-pandemie er mentaal ingehakt heeft. We gaan toch niet wachten tot ze uitvallen voordat ze een beroep kunnen doen op de ondersteuningsmaatregelen van Van Ark?

Ondanks dat een goed uitgevoerd PMO een ijzersterke business-case is, wordt dat maar bij één op de vijf werkgevers in de zorg daadwerkelijk ingezet om het welzijn en de werkomstandigheden van de medewerkers te verbeteren (bron: NEA enquête 2019). Blijkbaar gaan die werkgevers er vanuit dat hun medewerkers ‘vanzelf’ wel de weg vinden naar hulp en ondersteuning. Maar dat werkt dus niet zo.
Ook de Nederlandse Arbeidsinspectie vindt “dat bij het merendeel van de instellingen de wettelijk verplichte arbozorgelementen onvoldoende tot uitdrukking komen in de daadwerkelijke aanpak van de onderzochte risico’s”.

"Straks trekken we een beerput open"
Dat is een zorg die ik regelmatig van leidinggevenden hoor. “Als je eenmaal over de problemen praat, worden ze alleen maar groter”. Daar geloof ik niet in. Denk niet dat je medewerkers niks in de gaten hebben zolang jij daar als leidinggevende niet over begint. In tegendeel. Uit klagen en wantrouwen komen weinig goede dingen tot stand. Beter ga je dat gesprek wél aan. Een Preventief Medisch Onderzoek laat zien welke factoren je het beste kunt aanpakken. Bespreek dat met elkaar. Je komt verder als je samen bedenkt hoe je er het beste van maakt.

“Onze bedrijfsarts heeft geen tijd voor PMO”
Nog zo’n obstakel dat ik in de praktijk regelmatig hoor. Als je nu geen tijd hebt voor preventie, heb je dan later wel (veel meer) tijd voor de verzuimbegeleiding?
Met een PMO kan de bedrijfsarts juist heel snel bepalen welke medewerkers risico lopen en dus extra aandacht verdienen.

Kortom, met het beschikbaar stellen van ‘faciliteiten’, zoals trainingen en zelfhulpprogramma’s, bereik je maar klein deel van de problematiek. Bij een goed herstel van zorgmedewerkers gaat het juist om preventie: voorkomen dat medewerkers uitvallen. Een PMO met goede screening en gerichte adviezen is bewezen effectief.